Andros Adası

Andros Adası

Yunanca: Άνδρος

Yunanistan karasularında yer Andros Yunanistan'ın Santorini ve Mikonos gibi adalarıyla bilinen Kiklad Adaları'ndan biridir ki adada bulunan bir kasaba ve eski bir belediye’nin de adıdır. Andros adası, 2011 Yerel Yönetim Reformundan bu yana Andros, Korthio ve Ydrousa belediye birimlerinin yönetim merkezi olmuştur.

Andros, adını Girit Kralı Radamanthys’ten aldığı söylenmekte olup, Yunan Adaları arasında Atina’ya en yakın olan adalardan biridir ve Naxos’tan sonra ikinci büyük adasıdır.

• Yüzölçümü: 380 km²

• Başkenti: Andros

• Nüfusu: 9.221

Yunan Kiklad takımadalarının en kuzeyindeki ada, Euboea'nın yaklaşık 10 km Güneydoğusunda ve Tinos'un yaklaşık 3 km Kuzeyinde yer alır. Yaklaşık 40 km uzunluğunda ve en geniş yeri 16 km'dir. Çoğunlukla dağlıktır, verimli ve iyi sulanan vadileri vardır. En büyük kasabaları Andros (kasaba), Gavrio, Batsi ve Ormos Korthiou olup, en güzel köyü Stenies’dir.

Eski başkent Palaeopolis dik bir yamaca inşa edilmiş olup limanının dalgakıranını hala suyun altında görme imkânı vardır. Apoikia köyünde ise aslan kafasından suyun aktığı bir heykel bulunmaktadır.

Andros Adası, Andros adası nerededir, Ayşin yetmen yazıları, Peter Salvatore, Andros adasına nasıl gidilir Androsun batı kıyısı, Hermes Chthonios'un heykeli ve Son Neolitik Dönemden M.Ö. 5.000 yıllarına ait Androsu, Arkeolojistler Strofilias olarak adlandırmaktadırlar. Strofilias "Attika-Kephala" (Kephala, Yunanistan'ın Girit'in kuzeyinde bir tepedir. Bu konum, Knossos Sarayı bölgesi için eski yerleşimciler tarafından seçilmiştir. Kephala Tepesi'ndeki Neolitik yerleşimin izleri aslında Knossos Bronz Çağı'ndan daha ileridir) kültürüyle ilgilidir ve Tunç Çağının Kiklad kültüründen de önce gelmektedir. Önemli bir denizcilik merkezi olmuş ve Yunanistan'daki en eski tahkimat örneklerinden biri olarak geçmiştir. Duvarlarda çakal, keçi, geyik, balık ve yunus gibi hayvanları içeren taş oymalar ve bir gemi filosunun tasvir edilmesi dikkat çekicidir. Antik çağlarda ada, belki de Trakyalı atalarının bir karışımı olan bir tür İyon nüfusundan oluşmaktadır.

Andros'un başlangıçta Eretria'ya bağımlı olduğu öne sürülmesine rağmen, M.Ö. 700 Chalcidice (Halkidiki, Yunanistan'nın kuzeyinde bulunan bir yarımada ve aynı zamanda Orta Makedonya coğrafi bölgesine dahil bir ildir. ) kolonileri sayesinde oldukça zengin olmuştur.

Eski başkent Palaeopolis'in kalıntıları batı kıyısındadır ve Dionysos'a adanmış ünlü bir tapınağa sahiptir.

Ada, M.Ö. 480'de Xerxes'e (Pers Kralı) gemi tedarik etmiş ve daha sonra Yunan filosu tarafından ağırlanmıştır. Delian Ligi'ne bağlı olmasına rağmen, Atina'ya karşı soğuk durmuş ve M.Ö. 477 adada bir din adamının görevlendirilmesini kabul etmek zorunda kalmıştır. Bununla birlikte M.Ö. 411'de Andros bağımsızlığını ilan etmiş ve 408'de Atina tarafından saldırıya uğramıştır. İkinci kez Delian Ligi üyesi olduğunda, bir garnizon ve bir yönetici tarafından kontrol edilmeye başlanmıştır.

Helenistik dönemde Andros, Mısır'ın iki deniz kuvveti olan Makedon ve Batlamyus tarafından Ege Denizi’nin sınır mevkiinde olduğu iddia edilerek M.Ö. 333'te bir Makedon tarafından garnizon olarak alınmış ve M.Ö. 308'de Mısır I. Ptolemy tarafından serbest bırakılmıştır. Chremonidean Savaşı'ndan (M.Ö. 266-263) sonra tekrar Makedon'a geçmiştir. Andros'ta konuşlanmış önemli bir filoyla Batlamyus imparatorluğu, zirveye çıkmıştır.

Andros M.Ö. 200, Roma, Bergama ve Rhodian filosu kombini tarafından ele geçirilmiş M.Ö. 133 yılında Bergama Krallığı'nın dağılmasına kadar mülkiyetinde kalmıştır. Bizans yönetimi süresince, Andros oldukça silik kalmış ve diğer Ege adaları gibi Saracen (Haçlı Seferleri sırasında Avrupalı savaşçılar tarafından Müslümanlara takılan ve "Hristiyan olmayan" anlamına gelen ad.) baskınlarına da uğramıştır. Ancak Komnenos döneminde ipek üretimi nedeniyle ada gelişmiş, batı Avrupa'ya bürümcük ve kadife kumaş ihraç etmiştir.

Andros, 1203'te Dördüncü Haçlı Seferi sırasında Konstantinopolis'e giderken ele geçirilmiş, 1207'de ise I. Sanudo yönetimindeki Adalar Dükalığı'nın bir parçası olmuştur.

Andros adası haritası, Andros adası nerededir, Andros adasına nasıl gidilir, Ayşin yetmen yazıları, Andros adasında konaklama Osmanlı baskınları sebebiyle neredeyse boş bırakılan Syros, Paros ve diğer adalara göre Andros onlara nispeten zarar görmemiştir. Türk gemilerine haraç ödemeye ve liman ve barınak sağlamaya zorlanmış, 1416'da da adaya baskın yapılmıştır.

1431'de, Venedikliler Sakız Adası'nın Ceneviz kolonisini tahrip ettiklerinde, misilleme olarak Cenevizliler Venedik koruması altında olan Andros ve Naxos'u ele geçirmiştir.

Andros, 1463-1479 Osmanlı-Venedik Savaşı sırasında bir kez daha Türk saldırılarına maruz kalmıştır. 1468'de dört gemi adaya saldırmış, Baron Giovanni Sommaripa'yı öldürüp 15.000 duka değerinde çok sayıda mahkum ve ganimet ele geçirilmiştir. İki yıl sonra Osmanlılar adaya tekrar baskın düzenlemiştir. Bu felaketlere rağmen, Andros ve Paros dönemin Kiklad Adaları'ndaki en müreffeh adaları olarak kalmıştır. Bununla birlikte, 1500'lerde, Andros ve Paros'un iki Sommaripa Ailesi birbiriyle savaşmıştır.

Ada, 1537'de Osmanlı amirali Barbaros Hayreddin Paşa tarafından ele geçirilmiş, ancak Crusino III Sommaripa ada yönetimini, Eğriboz’daki Osmanlı valisine yıllık 35.000 akçelik haraç karşılığında ve Fransız büyükelçinin şefaatiyle geri kazanmayı başarmıştır.

1580'de Kikladlara, Osmanlı yönetimi döneminde önemli bir yerel özerklik, düşük vergiler ve dini özgürlük veren bir imtiyaz hakkı tanınmıştır. 1770'lerin başında, 1768-74 Rus-Türk Savaşı sırasında, ada Ruslar tarafından işgal edilmiş ve Ege'deki operasyonlar için bir üs olarak kullanılmıştır.

10 Mayıs 1821'de önde gelen Yunan aydınlarından Theophilos Kairis, Saint George Kilisesi'nde Yunan bayrağını kaldırarak adanın Yunan Bağımsızlık Savaşı'na katılımını ilan etmiştir. Bu konuşma veya "ritoras" (ρήτορας), armatörlere ve tüccarlara Osmanlılarla savaşmak için bir Yunan Donanması inşa etmek için fon sağlama konusunda ilham vermiştir. Savaşın sonunda, ada bağımsız Yunanistan Krallığı'nın bir parçası olmuştur.

Bağımsızlıktan sonra Andros, Yunan deniz taşımacılığının önemli bir merkezi olmuştur. Bunda mültecilerin Psara'dan gelmesi ve Galaxeidi ve Hydra Adası gibi diğer geleneksel denizcilik merkezlerinin gerilemesi de nedenlerden bazıları olmuştur. Başlangıçta yerli olarak inşa edilen Andrian (Şirket) gemileri daha sonra özellikle nakliyede buhar makinelerinin kullanılmaya başlamasıyla birlikte Syros'ta (Yunanistan'ın Güney Ege bölgesinde bulunan bir ada), inşa edilmiştir. 1914 yılında, Andrian tescilli taşımada Yunanistan'da kapasite bakımından ikinci olmuş, I. Dünya Savaşı'ndan sonra, yerel kayıtlı gemiler 25 (1921) den 80'e yükselmiştir.

Andros, Güney Ege bölgesinin ayrı bir bölgesel birimidir ve bölgesel birimin tek belediyesidir. 2011 Kallikratis hükümet reformu kapsamında eski Kiklad Eyaleti'nin bir parçası olan Andros bölgesel birimi kurulmuştur. Aynı reformda mevcut Andros Belediyesi 3 eski belediyeden oluşturulmuştur. Önemli yerleşim yerleri;

• Andros (town)

• Korthio

• Ydrousa

• Province

• Batsi village

Andros sıradan bir ada değildir, meşhur deniz feneri (kayanın üzerinde yer alan Yunanistan’ın ilk otomatik deniz feneridir) ile ve her sokağı harika bir deniz manzarasına çıkan ilginç bir yerleşim yeridir.

• Goulandris Modern Sanat Müzesi

• Panagia Thalassini Şapeli

• Chora Kalesi’nin kalıntıları

• Denizcilik Müzesi

• Meçhul Denizci Meydanı

• Arkeoloji Müzesi

• Kairis Kütüphanesi

• Theoskepasti Kilisesi

• Paleopolis kalıntıları

• Kiklad Zeytin Müzesi

• Zagora Geometrik Yerleşimi’nin kalıntıları gezilebilir.

Ada küçük şelaleleri ve kaynak sularıyla da bilinmekte olup, Yunanistan’ın ünlü su markası Sariza’nın da kaynağı burada yer almaktadır.

Andros'un kuzeyinde küçük bir Arvanite (Arnavut) topluluğu vardır. Arvanitika'daki adanın adı Ḛndra, Rüya'dır.

Dr. Ayşin Nalân YETMEN

Lojistik ve Ulaştırma Bilim Uzmanı

İlgili Yazılar


Sualtı Dünyam

2017 © Copyright by Peter Salvatore